? پرونده موسیقی متن فیلم “الرّساله” 

علی نیکجو ll از صدای سخنِ عشق …

? هر کدام از 12 قطعه موریس ژار حاوی آن مسئله ای است که از آن به عنوان معنویتِ تام و تمام ، یاد میکنیم . معنویت در ابعادِ خاص خود که در تلفیق با روحِ فیلم ، منجر به آن پدیده ای می شود که میتوانیم معجزه نیز صدایش کنیم .

? ژار هرچند از عنصر “روایت” برای موسیقیِ لارنس عربستان هم استفاده کرده بود ، اما در فیلمِ عِقاد ، موسیقی نه تنها خود حاوی روایتی منحصر به فرد است بلکه به عنوان یک موتیف برای شخصیت ها و کلان روایتِ فیلم نیز به کار می آید .
بی جهت نیست که عقاد برای راضی کردن ژار به ساخت موسیقی فیلمش ، او را یک سفر به لبنان می برد و ژار با شنیدن صدای اعجاب انگیزِ اذانِ مسجدی مسخ می شود و از عقاد پیانویی طلب میکند تا اتود اولیه یی کارشش را بزند .

? این مسئله ، یعنی یکی شدنِ موسیقی با اصل روایت حتا در تراکِ “ساختن نخستین مسجد ” نیز مشهود است . آنجا که مهاجرین و انصار دست در دست هم ، بنای نخستین مسجد را میگذارند ، سکانسی است که موسیقی به آن وجهی حماسی ، معنوی و تاریخی می دهد . این سکانس به مدد تدوین و صدالبته کارِ منحصر به فرد موریس ژار پایانی درخور دارد . ضرب موسیقی در همان نقطه ای کاهش می یابد که ساختن مسجددد تمام شده است ، و موسیقیِ آرام و دلنشینِ ثانیه های پایانی این قطعه ، آمادگی برای نخستین نماز در نخستین مسجد است و صدالبته شنیدن صدای اولین اذان و اولین موذن از مناره ی آن.

? قطعه “ورود به مکه” نیز با صدای سازهای کوبه ای و طبل ها و درون مایه حماسی اش ، حاوی پیروزی است و حاویِ پایانِ رنج های رسول (ص) و یارانش و البته حاوی حقیقتِ مقاومت . ژار نه تنها در این قطعه بلکه در “شکستن بت ها” نیز دست به کاری اعجاب انگیز می زند .
موسیقی شکستن بت ها دارای تعلیق است اما زمینه هراس ندارد . هراسی در کار نیست و هرچه از موسیقی برمی آید تعلیقی است که پس از آن اتفاقی شگرف در شرف وقوع است .

? اما در میان همه ی قطعاتی که موریس ژار برای محمد رسول الله ساخت و نتوانست برایش در مراسم اسکار سال 1977 مجسمه ی بُت مانندِ اسکار را بگیرد و حریف جان ویلیامز شود ، قطعه “حقیقت اسلام” والاتر و کاملتر از دیگر قطعه ها است . حقیقت اسلام حاوی همه ی آن حقایق ناگفته ای است که ژار از وحی و فتح مکه و شهات و رسالت و… گفته بود و حالا در قالب یک موسیقی تاثیرگذار و نهایی به حقیقتِ اسلام انجامیدهه استت . موسیقی ای که حالا در ناخودآگاه جمعی ما قرینِ عشق به اسلام ، رشادت ها و شهادت ها است . قرینِ عشق به محمد ص و عشق به آن چه که برای ما به یادگار گذاشته . قرینِ معجزه ای که موریس ژار هم به آن “دچار” شده و هم ما را به آن “دچار” کرده . دچارِ عشق و ایمان به آخرین پیامبر.

اشتراک گذاری

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *